Berlinball to stolica Germanyballa, jest w nim dużo Turków.
Spis treści
Historia
Najstarsze osadnictwo i pierwsze grody
Obszar dzisiejszego Berlina był zamieszkiwany już przez przedstawicieli , a nawet wcześniejszych . pojawili się tam w czasie wielkiej migracji z okresu ok. XIII-XII wieku p.n.e.
Około 120 r. p.n.e. wzdłuż Sprewy musiały wędrować plemiona , i Ambronów, podążających następnie przez dzisiejsze i do i .
U progu nowej ery obszar ten był zamieszkały przez plemiona zwane i Semnones. Mogli stać się oni później częścią związku zwanego . W połowie V w. n.e. mieszkali tam (czyli późniejsi , którzy przenieśli się na obszar dzisiejszej ).
Osadnictwo słowiańskie w okolicach dzisiejszego Berlina ok. 1150 roku
Przemieszczali się i osiedlali także Sasi na obszarze między Sprewą i . Następnie pojawili się tam słowiańscy . założyli tam gród , który później stał się dzielnicą Berlina – Köpenick. Nie wiemy, czy zepchnęli oni wszystkich mieszkańców na zachód czy osiedlali się obok tych, którzy zdecydowali się nie wędrować tylko pozostać na ziemi.
Gdy na teren dzisiejszego Berlina dotarli wojowie , to zamieszkiwany był on przez związek plemienny określający się jako .
W okresie następnym obszar ten ze względu na dobre połączenia rzeczne był infiltrowany przez .
W pierwszej połowie XII wieku do okolic dzisiejszego Berlina granicę polskich wpływów przesunął . Jeszcze w XII wieku istniało na tym obszarze słowiańskie , które w latach 50. XII wieku było lennem Polski. Jego stolicą była , od 1920 dzielnica Berlina.
Panowanie brandenburskie i czeskie[]
Najwcześniej w drugiej połowie XII wieku obszar znalazł się w granicach . Około 1200 był już poddany pełnej kolonizacji niemieckiej głównie z oraz terenów dzisiejszej .
Miasto Cölln (słowiańskie Kolno), położone na wyspie na Sprewie część podwójnego osiedla Berlin-Cölln, zostało po raz pierwszy wspomniane w 1237, zaś Berlin, położony na prawym (północnym) brzegu rzeki w 1244. Przez Berlin-Cölln przebiegała trasa Via Imperii, łącząca z . W 1307 zbudowano wspólny ratusz dla obu miast.
W latach 1373–1415 Berlin wraz z Marchią Brandenburską był we władaniu . W 1380 pożar strawił centrum miasta. Dwa lata po utracie miasta przez Czechy do Berlina przeniesiono stolicę marchii z .
Berlin w XVII wieku
W latach 1443–1451 wzniesiono . Od 1451 Berlin był rezydencją . W trakcie wojny pomiędzy Brandenburgią a w 1477 lub 1478 pod Berlin dotarł najazd księcia . W XVII wieku Berlin został rozbudowany o kilka przedmieść. W pierwszej połowie XVII w. miasto odwiedził późniejszy , . (1618-1648) spowodowała zmniejszenie liczby mieszkańców z 14 000 do 8000 osób. W 1650 rozpoczęto budowę Twierdzy Berlin. W 1685 elektor zezwolił na osiedlanie się w Brandenburgii francuskim . Migracja odbywała się czterema falami: w latach 1686/87, 1695, 1697/98 i 1700. W 1700 roku Francuzi stanowili już ok. 30% populacji miasta. Inni imigranci przybywali m.in. z i . W 1688 zostało połączonych pięć sąsiadujących ze sobą miast, tworząc Wielki Berlin liczący 56 000 mieszkańców (w tym 20 000 pierwotnego Berlina).
Stolica Królestwa Prus
Berlin w 1737
W 1701 Berlin został stolicą nowo utworzonego . W latach 1701–1705 hugenoci wybudowali . W 1708 wzniesiono . W 1709 zjednoczono miasta i gminy Berlin, Cölln, Friedrichswerder, Dorotheenstadt i Friedrichstadt w jedno miasto Berlin. Wkrótce powstały dalsze przedmieścia. W 1742 otwarto . W połowie wieku miasto liczyło ponad 100 000 mieszkańców. W 1760 roku Berlin był przez kilka dni okupowany przez wojska rosyjskie. W latach 1747–1773 w protestanckim Berlinie wybudowano katolicki . W 1774 świątynię konsekrował , który został w niej pochowany w 1801 roku. W latach 1788–1791 wzniesiono , będącą obecnie jednym z symboli miasta. W 1800 Berlin był drugim największym miastem (co najmniej 170 000 mieszkańców) krajów niemieckich po . W 1806 został zajęty przez . W latach 1816–1821 stolica w prowincji , a w latach 1822–1875 rejencji w tej samej prowincji. W XIX wieku w Berlinie funkcjonowały rozmaite organizacje polskie: w 1818 powstały studencki Związek Przyjacielski oraz Stowarzyszenie Polskie, w 1819 Związek Polski, w 1869 Towarzystwo Naukowe Akademików Polskich w Berlinie. W latach 1837–1840 w Berlinie nauki u pobierał . W 1847 miał tu miejsce tzw. przeciwko 254 Polakom, oskarżonym o przygotowanie . W kolejnym roku miastem wstrząsnęły niemieckie wystąpienia . W 1861 obszar miasta został ponownie rozszerzony, gdy włączono miejscowości Wedding, Moabit oraz przedmieścia po stronie Tempelhofu i Schönebergu. W 1863 w więzieniu Moabit za pomoc byli więzieni przez Prusaków i . W 1864 w Berlinie odbył się kolejny , tym razem przeciwko 149 osobom, związanym z powstaniem styczniowym.
W granicach Niemiec
W 1871 miasto zostało stolicą zjednoczonych Niemiec – jako . Stołeczną funkcję zachował do dziś, będąc następnie stolicą , , oraz . Po 1874 po śmierci hrabiego niemiecki rząd zakupił Pałac Raczyńskich, w latach 1884–1894 wznosząc w jego miejscu . W 1875 w dawnym Pałacu Radziwiłłów umieszczono .
Na przełomie XIX i XX wieku Berlin był znaczącym ośrodkiem polskiej prasy, kultury, sportu i nauki. Tu mieszkali i tworzyli m.in. malarz , pisarz , kompozytorzy , i . W 1891 roku w Berlinie powstała , a w 1897 . W 1895 powstało Polskie Towarzystwo szkolne „Oświata”. W Berlinie została założona w 1905 przez , i , a następnie miała siedzibę Spółka Nakładowa Młodych Kompozytorów Polskich. W 1911 założono , rozwiązany przez niemieckie władze w 1939 i reaktywowany w w latach 1948–1951.
Po w 1918 ogłoszono w Berlinie republikę. W 1920 na podstawie tzw. ponownie znacznie rozszerzono obszar miasta, przyłączając kilka miast i kilkadziesiąt wsi. Berlin osiągnął wówczas około 4 mln mieszkańców.
27 sierpnia 1922 do sądu w Berlinie wpływa wniosek o rejestrację . 3 grudnia 1922 sąd zatwierdza statut i odbywa się pierwsze Walne Zebranie Związku, na którym zostaje wybrany pierwszym jego prezesem. 14 stycznia 1922 ukonstytuowała się 2. dzielnica Związku Polaków w Niemczech. Swoim zasięgiem obejmowała teren Berlina i Ziemi Połabskiej. Od 1924 roku w Berlinie Stanisław Sierakowski wydawał gazetę dla obrony praw autochtonicznych mniejszości narodowych ówczesnych : , , , i . 6 marca 1938 do Berlina przyjechało ok. 5000 Polaków z całej Rzeszy na .
W 1930 r. Berlin został siedzibą katolickiej .
| | |
| Landy i miasta | |
|---|---|
| Historia | |
| Deutschland, Deutschland über alles! | |